Co naprawdę ogranicza stanowisko
Maszyna 400 A z cyklem pracy 60 procent nie da Ci 400 A przez 6 minut, jeżeli uchwyt jest przewidziany na 250 A. Ograniczeniem stanowiska jest zawsze najsłabszy element toru prądowego, a przy dużych prądach jest nim uchwyt.
Uchwyt chłodzony gazem odprowadza ciepło przewodem prądowym i przepływem gazu osłonowego. Uchwyt chłodzony cieczą ma osobny obieg płynu, który zabiera ciepło z szyjki i z przewodu. Różnica przy 400 A to nie kwestia wygody, tylko tego, czy szyjka wytrzyma pełną zmianę.
Cykl pracy uchwytów
Poniżej orientacyjne wartości dla uchwytów MIG/MAG w mieszance M21, przy cyklu 60 procent dla uchwytów gazowych i 100 procent dla wodnych. Konkretny model może odbiegać, a w czystym CO2 producenci podają zwykle wartości nieco wyższe.
| Klasa uchwytu | Chłodzenie | Prąd w mieszance | Cykl | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| Lekki, do 180 A | gaz | 150 do 180 A | 60 procent | blacha 1 do 4 mm, montaż |
| Średni, do 250 A | gaz | 200 do 250 A | 60 procent | ślusarnia, konstrukcje do 8 mm |
| Mocny, do 320 A | gaz | 280 do 320 A | 60 procent | konstrukcje 8 do 15 mm, krótkie ściegi |
| Wodny, 400 A | ciecz | 350 do 400 A | 100 procent | spawanie ciągłe, długie spoiny |
| Wodny, 500 A | ciecz | 450 do 500 A | 100 procent | grube przekroje, spawanie zmechanizowane |
Zwróć uwagę na dwie ostatnie kolumny razem. Uchwyt gazowy 320 A przy 60 procentach daje 6 minut łuku na 10 minut. Uchwyt wodny 400 A przy 100 procentach nie ma przerwy w ogóle, więc na tej samej zmianie zrobisz o połowę więcej metrów.
Trzy przypadki z warsztatu
250 A gazem: uchwyt gazowy wystarcza
Ślusarnia spawająca ramy z profilu 40x40x3 i blachy do 6 mm pracuje przy 160 do 220 A. Ściegi są krótkie, po 100 do 300 mm, z przerwami na przestawienie elementu. Faktyczny czas łuku to 1,5 do 2,5 godziny na zmianę.
Tu uchwyt gazowy klasy 250 A jest właściwym wyborem. Jest lżejszy, tańszy, nie ma przewodów płynu i nie ma czego rozszczelnić. Chłodnica byłaby dodatkowym urządzeniem do serwisowania bez zysku.
300 A gazem: granica, na której to jeszcze działa
Warsztat spawający ceowniki i blachy 8 do 12 mm pracuje przy 260 do 300 A. Jeżeli ściegi mają po 300 do 600 mm i między nimi jest przerwa na oczyszczenie i ustawienie, uchwyt gazowy 320 A daje radę. Warunek jest jeden: uchwyt musi być dobrany z zapasem, a nie na styk.
Uchwyt gazowy 320 A używany przy 300 A grzeje się mocno w szyjce. Rękojeść po godzinie robi się nieprzyjemna, a końcówka prądowa zużywa się szybciej. Praca jest możliwa, ale każdy dodatkowy metr ściegu przesuwa rachunek w stronę chłodzenia cieczą.
400 A cieczą: nie ma alternatywy
Zakład spawający belki i wsporniki z blachy 15 do 25 mm pracuje przy 320 do 400 A, ściegami po 1 do 3 metrów, kilka warstw na jedno złącze. Czas łuku dochodzi do 5 godzin na zmianę. Uchwyt gazowy w takich warunkach nie dotrwa do przerwy śniadaniowej.
Tutaj chłodzenie cieczą nie jest wyborem ekonomicznym, tylko warunkiem pracy. Do tego dochodzi komfort spawacza, bo uchwyt wodny przy tym samym prądzie jest chłodniejszy i cieńszy w rękojeści niż gazowy odpowiednik.
Ile to kosztuje na wejściu
| Pozycja | Cena netto orientacyjnie |
|---|---|
| Uchwyt gazowy 3 m, klasa 250 A | 200 do 450 zł |
| Uchwyt gazowy 3 m, klasa 320 A | 300 do 650 zł |
| Uchwyt chłodzony cieczą 4 m, klasa 400 do 500 A | 800 do 1 800 zł |
| Chłodnica zewnętrzna z wózkiem | 2 500 do 5 000 zł |
| Płyn chłodzący, opakowanie około 10 l | 120 do 250 zł |
W maszynach premium klasy 400 A i wyżej chłodnica jest częścią zestawu albo modułem wsuwanym pod źródło, więc jej koszt bywa już wliczony. Sprawdzaj to w spisie zestawu przy każdej maszynie, bo to pozycja rzędu kilku tysięcy złotych. My wypisujemy zawartość zestawu przy każdym egzemplarzu w kategorii używane MIG/MAG.
Koszty eksploatacji, czyli miejsce, gdzie to się rozstrzyga
Weź warsztat pracujący 4 godziny łuku dziennie przy 350 A, 20 dni w miesiącu, czyli 80 godzin łuku miesięcznie. Poniżej ten sam warsztat na uchwycie gazowym pchniętym do granicy i na uchwycie chłodzonym cieczą.
| Pozycja miesięczna | Uchwyt gazowy na granicy | Uchwyt chłodzony cieczą |
|---|---|---|
| Końcówki prądowe | 60 sztuk, 240 zł | 10 sztuk, 50 zł |
| Dysze gazowe | 4 sztuki, 160 zł | 1 sztuka, 45 zł |
| Szyjki i spirale | 100 zł | 25 zł |
| Uchwyt kompletny, rozłożony na miesiące | 100 zł | 60 zł |
| Płyn chłodzący | 0 zł | 15 zł |
| Razem materiały | 600 zł | 195 zł |
| Przestoje na wymianę końcówek | 3 godziny, 450 zł | 0,5 godziny, 75 zł |
| Razem | 1 050 zł | 270 zł |
Różnica wynosi 780 zł netto miesięcznie. Inwestycja to chłodnica 3 500 zł plus uchwyt wodny 1 200 zł minus 500 zł, których nie wydajesz na uchwyt gazowy, czyli 4 200 zł. Zwrot wychodzi po około 5 do 6 miesiącach.
Liczby są przykładowe i zależą od tego, ile faktycznie palisz końcówek. Podstaw swoje: policz, ile paczek końcówek kupujesz w miesiącu i ile razy dziennie spawacz odchodzi od stanowiska po nową dyszę. Ta druga pozycja bywa większa od pierwszej.
Przy TIG granica leży niżej
Uchwyty TIG chłodzone gazem kończą się orientacyjnie na 150 do 200 A przy prądzie stałym. Przy prądzie przemiennym do aluminium odejmij od tego mniej więcej 30 procent, bo połowa okresu przypada na biegun, który mocniej grzeje elektrodę i uchwyt.
Uchwyty TIG chłodzone cieczą pracują orientacyjnie od 200 do 400 A i są przy tym wyraźnie smuklejsze. To ma znaczenie przy spawaniu w ciasnych miejscach, gdzie gruby uchwyt gazowy nie wchodzi pod kąt. Jeżeli spawasz aluminium powyżej 5 mm albo nierdzewkę grubszą niż 6 mm, chłodzenie cieczą przy TIG jest praktycznie wymagane.
Utrzymanie obiegu, żeby to działało
Chłodnica ma trzy rzeczy do pilnowania: poziom płynu, jego stan i drożność wymiennika. Płyn wymieniaj orientacyjnie raz na 12 miesięcy albo wcześniej, jeżeli ciemnieje i zostawia osad. Zużyty płyn traci właściwości przeciwkorozyjne i zaczyna zarastać kanały w szyjce uchwytu.
Nie dolewaj zwykłej wody ani płynu samochodowego. Płyny do spawania mają obniżoną przewodność elektryczną, co przy uchwycie pod napięciem ma znaczenie. Raz na kwartał przedmuchaj lamele wymiennika i sprawdź, czy wentylator chłodnicy kręci się swobodnie.
Kiedy nie kupować chłodzenia cieczą
- Czas łuku poniżej 2 godzin dziennie i prąd do 250 A: koszty eksploatacji są zbyt małe, żeby cokolwiek zwróciło.
- Praca wyjazdowa i montaż: chłodnica to dodatkowy sprzęt do wożenia, a przewód płynu jest wrażliwy na uszkodzenie.
- Warsztat nieogrzewany zimą: płyn musi mieć właściwość niezamarzania, a przy przestojach obieg trzeba zabezpieczyć.
- Stanowisko punktowe do sczepiania: krótkie zajarzenia nie nagrzewają uchwytu na tyle, żeby ciecz miała co odbierać.
W tych czterech sytuacjach mocny uchwyt gazowy z zapasem prądu jest tańszy w utrzymaniu i prostszy w obsłudze. Zapas prądu jest tu ważniejszy niż typ chłodzenia.
Co zrobić, zanim wydasz pieniądze
Sprawdź, czy Twoja maszyna ma złącze i sterowanie chłodnicy, bo nie każda konstrukcja to obsługuje. W maszynach z gniazdem chłodnicy dochodzi jeszcze czujnik przepływu, który przy braku płynu blokuje spawanie i chroni uchwyt. Jeżeli maszyny nie da się rozbudować, tańszą drogą bywa wymiana źródła niż dokładanie zewnętrznej chłodnicy.
Maszyny przygotowane pod chłodzenie cieczą znajdziesz w kategoriach nowe MIG/MAG i Migatronic, dla którego jesteśmy autoryzowanym dystrybutorem i serwisem. Jeżeli chcesz najpierw policzyć to na własnym zleceniu, weź zestaw z chłodnicą z wynajmu na miesiąc i porównaj zużycie końcówek.
Policzymy zwrot na Twoich liczbach
Podaj prąd roboczy, czas łuku dziennie i miesięczne zużycie końcówek, a przygotujemy zestawienie dla Twojego stanowiska razem z doborem uchwytu i chłodnicy. Zadzwoń albo napisz, a jeżeli maszyna wymaga wcześniej sprawdzenia obiegu, umów ją w naszym serwisie na przegląd chłodzenia.